Terapia w wodzie

PŁYWANIE ZDROWOTNE


Jednym z szeroko dostępnych i uniwersalnych sposobów zachowania zdrowia jest tzw. pływanie zdrowotne.

Pływanie zdrowotne to pływanie wykonywane w celu zwiększenia wydolności fizycznej organizmu i opóźnienia oznak starzenia się, zahartowania i zapobiegania zachorowaniom. Z punktu widzenia możliwości motorycznych, pływanie zdrowotne wprawiane systematycznie, może stać się swoistym panaceum na wszelkiego rodzaju dolegliwości i niedomagania.

Pojęcie pływania zdrowotnego znane jest na całym świecie. Znalazło się również w centrum zainteresowania Komitetu Medycznego FINA, który zlecił wiele lat temu przeprowadzenie szeregu badań i opracowanie zasad pływania zdrowotnego, które w wielu krajach z ogromnym powodzeniem wykorzystuje się w promowaniu i doskonaleniu zdrowia.

Zadania tego podjął się ówczesny prezes Komitetu Medycznego FINA - Zachariasz Firsow.

Zasady te dotyczą praktycznie ludzi zdrowych w wieku od 12 do 70 lat i starszych, posiadających, co najmniej elementarną umiejętność pływania. Istota tej fory aktywności fizycznej wiąże się z pokonywaniem ściśle określonych dystansów przy uwzględnieniu wieku ćwiczących.

Optymalne dystanse pływania zdrowotnego dla poszczególnych przedziałów wiekowych według Firsowa ilustruje prezentowana Tabela 1.

Tab. 1. Optymalne dystanse pływania zdrowotnego dla poszczególnych grup wiekowych [wg Firsowa]
 

 

Wiek (lata)

Dystans

       13 - 50

       51 - 60

       61 - 70

ponad - 70

    ~    - 1000 m

800 - 700 m lub 45 - 50 minut pływania

600 - 500 m lub 25 - 30 minut pływania

   400 - 300 m



Zaprezentowane normy pływania można przepływać dowolnym sposobem w umiarkowanym tempie bez przerw odpoczynkowych. W grupach powyżej 50 lat dopuszcza się od 1 do 2 przerw nie dłuższych niż 90 - 180 s.

Najbardziej widoczne efekty pływania zdrowotnego widoczne są wówczas, jeżeli ćwiczenie powtarza się od 2 do 3 razy w tygodniu i więcej.

Pierwsze efekty uwidaczniają się po okresie od 2 do 3 miesięcy, a przyrost swojej sprawności można kontrolować między innymi określając własne indywidualne normy pływackie. Miarą osiągniętej sprawności może być czas uzyskany w wyniku przepłynięcia kontrolnego dystansu od 50 d0 100 m.

Nieco odmienne zasady treningu zdrowotnego opracował Kennet Cooper.

Cechą charakterystyczną pływania zdrowotnego według systemu Coopera jest przepływanie określonych odcinków w ściśle określonym czasie od 3 do 5 razy w tygodniu z uwzględnieniem wieku.

Przyrost swojej sprawności w tym systemie można kontrolować między innymi określając długość dystansu przepływanego w ciągu 12 minut /Test Coopera/.

Poziom własnej sprawności można porównać z normami sprawności pływackiej określonymi dla poszczególnych grup wiekowych /Tabela 2/.

Tab. 2. 12-minutowt test pływania /dystans w metrach/
 

L.p.

Stopień przygotowania

płeć

13 - 19

20 - 29

30 - 39

40 - 49

50 - 59

60

1.

B. słaby

M

~   - 450

~  - 350

~   - 325

~   - 275

~  - 225

~  - 225

 

 

K

~   - 350

~  - 275

~   - 225

~   - 175

~  - 150

~  - 150

2.

Słaby

M

450-550

350-450

325-400

275-350

225-325

225-275

 

 

K

350-450

275-350

225-325

175-275

150-225

150-175

3.

Zadowalający

M

550-650

450-500

400-500

350-450

325-400

275-350

 

 

K

450-550

350-450

325-400

275-350

225-325

175-275

4.

Dobry

M

650-725

550-650

500-600

450-550

400-500

350-450

 

 

K

550-650

450-550

400-500

350-450

325-400

275-350

5.

B. dobry

M

725 -~

650 - ~

600 - ~

550 - ~

500 - ~

450 - ~

 

 

K

650 - ~

550 - ~

500 - ~

450 - ~

400 - ~

350 -


Najbardziej korzystne efekty osiąga się podczas pływania kraulem na piersiach i stylem klasycznym, a w następnej kolejności kraulem na grzbiecie i sposobami elementarnymi.

Nieodzownym elementem pływania zdrowotnego powinien być pomiar tętna: przed pływaniem, bezpośrednio po przepłynięciu dystansu oraz w 1, 3 i 5 minucie po zakończeniu pływania. Po upływie 5 minut tętno powinno wrócić do stanu wyjściowego.

Cechą charakterystyczną dla pływania zdrowotnego jest bardzo ścisłe przestrzeganie wszystkich zasad, które warunkują odczuwanie wyraźnego komfortu fizycznego i psychicznego, nawet wtedy, gdy przepłynie się długi dystans i to w wyjątkowo dobrym czasie. Zmęczenie, jakie się odczuwa po przepłynięciu określonego dystansu jest zjawiskiem normalnym, a towarzyszyć mu powinna satysfakcja i przyjemność z dobrze wykonanego zadania, z własnej sprawności i zdrowia.